13 Μαρ Η σπουδαιότητα της Αυτονομίας στους Ενήλικες με Νοητική Υστέρηση
Αυτονομία και νοητική υστέρηση
Η αυτονομία αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την ολοκλήρωση, την συναισθηματική ενηλικίωση, την αξιοπρέπεια και την ποιότητα ζωής κάθε ατόμου.
Στους ενήλικες «τυπικής ανάπτυξης», η αυτονομία είναι συνυφασμένη με φυσική εξέλιξη, ηλικιακή ανάπτυξη και βιωματικές εμπειρίες.
Στην περίπτωση όμως των ενηλίκων με νοητική υστέρηση, η απόκτηση και συντήρηση ενός βαθμού αυτονομίας δεν είναι δεδομένη και δεν συνάδει με την ηλικία και την διάθεση του ατόμου.
Τα άτομα που έχουν διαγνωστεί με νοητικό έλλειμμα συχνά στερούνται της ευελιξίας να εκφράσουν ανάγκες και επιθυμίες καθώς και της ευκαιρίας να πάρουν αποφάσεις για τον εαυτό τους και την ζωή τους.
Η στήριξη, η ενθάρρυνση και η πλαισίωση από το οικογενειακό περιβάλλον των ατόμων με νοητική αναπηρία είναι απαραίτητη, ενισχυτική και αποτελεί αρωγό στην διαδικασία κατάκτησης της αυτονομίας.
Η καλλιέργεια της αυτονομίας δεν σημαίνει ότι το άτομο θα είναι πλήρως ανεξάρτητο σε όλα, αλλά ότι θα μπορεί να κάνει όσο το δυνατόν περισσότερα πράγματα μόνο του, με τρόπο που να σέβεται τις δυνατότητες και τον ρυθμό μάθησής του.
Τι μπορούμε να κάνουμε για να ενισχύσουμε την αυτονομία των ατόμων με Νοητική Υστέρηση
- Ενθαρρύνουμε το άτομο να κάνει μόνο του απλές καθημερινές δραστηριότητες (ντύσιμο, φαγητό, βούρτσισμα δοντιών και μαλλιών, στρώσιμο κρεββατιού, κ.α).
- Χωρίζουμε τις δραστηριότητες σε μικρά και κατανοητά βήματα, ώστε να έχει την μορφή μοτίβου και να ακολουθεί ένα βήμα κάθε φορά.
- Χρησιμοποιούμε –όπου κρίνεται απαραίτητο-, οπτικά βοηθήματα (εικόνες, σύμβολα, λίστες δραστηριοτήτων).
- Δίνουμε χρόνο στο άτομο να προσπαθήσει χωρίς να παρεμβαίνουμε αμέσως, επιδεικνύοντας υπομονή και ανοχή μέχρι να κατακτήσει τα βήματα.
- Συνεργαζόμαστε και συμβουλευόμαστε ειδικούς (εκπαιδευτικούς ειδικής αγωγής, λογοθεραπευτές, κοινωνικούς και ψυχολόγους, κ.ά.), με σκοπό να τηρείται κοινή γραμμή αλλά και να λύνονται τυχόν απορίες
- Ενισχύουμε θετικά κάθε προσπάθεια και επιτυχία, είτε λεκτικά είτε με κάτι που το άτομο αγαπά να κάνει (βόλτα, αγαπημένο φαγητό, προβολή αγαπημένης ταινίας, κ.α).
- Δημιουργούμε σταθερή ρουτίνα στην καθημερινότητα, με σκοπό να διατηρηθεί η σύνδεση στο μυαλό του ατόμου.
- Ενθαρρύνουμε τη συμμετοχή σε ομαδικές δραστηριότητες στο σχολείο και στην κοινότητα, με σκοπό την αλληλεπίδραση, την ενσωμάτωση αλλά και την διατήρηση ενεργών ερεθισμάτων, που προάγουν την λειτουργικότητα και την συναρμογή
Χρυσάνθη Φραντζή
Κοινωνική Λειτουργός
του Θ.Π.Κ. “Η ΜΕΡΙΜΝΑ”